తేదీ – తిథి

తేదీ – తిథీ

మనకు ఇంగ్లీషు కేలండర్ ప్రకారం భూత భవిష్యద్వర్తమాన కాలాలలో ఏదైనా ఇక తేదీకి ఆనాడున వచ్చే తెలుగు తిథి ని కనుగొనడానికి ఏదైనా ఉపాయం ఉందా?

పూర్వం పంఞ్చాంగ కర్తల దగ్గర పాత పంఞ్చాంగాల బొత్తులు చాల ఉండేవి. కాని అసలైన పండితులు మాత్రం లెక్కలు ద్వారానే వాటిని కచ్చితంగా కనుగొనే వారు. దరిమిలా కంప్యూటర్లు వచ్చి ఈ పనిని సులభతరం చేసాయి. రాశులు నక్షత్తాలు ముహూర్తాలు జాతకాలు కనుగొనే పద్ధతుల గురించి ఇక్కడ చెప్ప బోవడం లేదు. కేవలం ఇంగ్లీషు తేదీకి భారతీయ తిథికి గల correlation గణిత విధానాల ద్వారా చూపడమే ప్రస్తుత అంశం.

క్రీస్తు శకంలో ప్రతి సంవత్సరానికి సంబంధించిన రెండు విషయాలు ఉన్నాయి –
ఒకటి స్వర్ణ సంఖ్య( Golden number).
రెండోది వత్సరాది తిథి. ( Epac – Age of the moon on the 1st January).

తేదీ – తిథిచక్రం 19 సంవత్సరాలలో ఒక పరిపూర్ణ పరిభ్రమణం చేస్తుంది. అంటే ఇప్పుడు ఏ నెల ఏ తేదీ నాడు ఏ తిథి అవుతుందో 19 సంవత్సరాలకుపూర్వం ఆ నాడు ఆ తిథే ఉందన్నమాట. ఇలాగ క్రీస్తు శక సంవత్సరాలన్నీ పంతొమ్మిది చొప్పున విభజింపబడ్డాయి. ఈ పంతొమ్మిదేండ్లకు వరుసగా 1, 2, 3, ….19 పూర్ణ సంఖ్యలు ఉంటాయి. అలాగే ప్రతి 19 వ సంవత్సరాలకు ఈ స్వర్ణ సంఖ్య వరుసగా వస్తుంది.

పద్ధతి:
క్రీస్తు శక సంవత్సర సంఖ్యకు 1 కలిపి 19 చే భాగిస్తే మిగిలిన శేషం ఆ సంవత్సర స్వర్ణ సంఖ్యను తెలియజేస్తుంది. ఉదాహరణకు 2014 తో ఒకటి కలిపి 19 తో భాగిస్తే 1 మిగులుతుంది. 2014 సంవత్సరము యొక్క స్వర్ణ సంఖ్య 1 అన్నమాట. ఇలాగే మరల క్రీ. శ. 2032 వరకూ స్వర్ణ సంఖ్య 1, 2, 3, …. 19 వరకూ పెరుగుతుంది. 2033 సంవత్సరం స్వర్ణ సంఖ్య మళ్లీ 1 అవుతుంది.

అలాగే గత సంవత్సరం 2017 యొక్క స్వర్ణ సంఖ్య రావాలంటే (2017 +1) ని 19 తో భాగిస్తే శేషం 4. అదే 2017 యొక్క స్వర్ణ సంఖ్య . 2018 కి ఇదే ప్రకారం స్వర్ణసంఖ్య 5.
ఈ స్వర్ణ సంఖ్య సహాయంతో జనవరి 1 వ తేదీ నాటి తిథిని తెలుసుకోవచ్చు.

పద్ధతి:
ఒక సంవత్సరం యొక్క స్వర్ణ సంఖ్యలోంచి 1 తీసివేసి శేషాన్ని 11 తో గుణించి 30 ( తిథుల సంఖ్య) తో భాగిస్తే వచ్చిన శేషం ఆ సంవత్సరం జనవరి 1 వతేదీ తిథి అవుతుంది.
ఉదాహరణ: 2017 సంవత్సరం స్వర్ణ సంఖ్య విలువ 4. ( పైన పేర్కొనడం జరిగింది ). దాని నుండి 1 తీసివేస్తే 3. మూడుని 11 చే గుణిస్తే 33.
33 ని 30 తో భాగిస్తే శేషం 3.
3 అంటే తెలుగు తిథి తదియ. 2017 సంవత్సరం జనవరి 1 న తదియ అయిందో కాదో చూడండి.
మరొక ఉదాహరణ గా ఈ ( 1-1-2018) తీసుకుందాం. 2018 యొక్క స్వర్ణ సంఖ్య 5. దాని నుండి 1 తీసివేసి 11తో గుణిస్తే 44. దానిని 30 తో భాగిస్తే శేషం 14. అంటే చతుర్దశి.

అది సరే: సంవత్సరంలో ఏ తేదీ నాడయినా తిథి తెలుసుకోవడం ఎలాగ? దానికీ ఒక విధి విధానం ఉంది.
జనవరి 1 వ తేదీ నుండి తిథి కావలసిన నాటి తేదీ వరకు గడిచిన తేదీలను కూడి 29.5 తో భాగించగా మిగిలిన శేషానికి వత్సరాది నాటి ( జనవరి 1 నాటి) తిథి కలిపితే మనకు కావలసిన తిథి తెలుస్తుంది.
24 – 2 – 2017 న ఏ తిథి అయిందో చూద్దాం :
2017, జనవరి 1 న తిథి : తదియ కదా అంటే 3
ఫిబ్రవరి 24 వరకు గల రోజుల సంఖ్య 55 ( జనవరి 31 + ఫిబ్రవరి 24).
55 ని 29.5 తో భాగిస్తే శేషం 25.5 . ఇందులో పూర్ణాంకం 25. 25 కి జనవరి 1 న తిథి 3 కలిపితే 28, అంటే బహుళ త్రయోదశి.
ఈ విధంగా నిర్ణయించిన తిథి సాధారణంగా సూర్యాస్తమయ సమయానికి ఉంటుంది. సూర్యోదయవేళ తిథి తీసుకోవాలంచటే శేషంలో 1 తీసివేయాలి.
ఇద కేవలం mathematical గా రూపొందించినది.
మీ జన్మ సంవత్సరం తిథిని ఈ విధానంతో లెక్కించి సమాధానం సరిగ్గా వచ్చినదీ లేనిదీ మీరు పరీక్షకు పెట్టి చెప్పండి.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s